Swine flu hi zei dah a si?
Swine influenza H1N1 (swine flu) tiah an ti mi hi "influenza virus - influenza rungrul" tampi chung ah a ra tel mi rungrul phunkhat a si. Mah rungrul cu vok pawl ah khan tlangrai le cumpi zawtnak chuah pi tu a si. A hlan ah cun mah hi rungrul nih mi a kan chonh kho lo, cunin mi pakhat le pakhat kha ra chonh kho si fawn lo.
Swine flu hi zei tiah tih a hau?
Hi rungrul hi a hlan vok pawl lawng ah hmuh bal tawn mi rungrul a si ti lo. A tu an hmuh mi cu a phun le a sining kha aa thleng "mutated into a new strain" i vok lawng si loin minung zong a chonh kho hna. An ti nak ah cun mah hi swine influenza virus hi virus pathum "human influenza virus", "avian influenza virus", le "swine influenza virus" aa cawh chih mi a si tiah an ti. Cu caah vok in minung, minung in minung tiah fawi tein i chonh kho a si. Cunin hi zawtnak hi a tu lawng ah an hmuh mi a si caah zei si hmanh kha a tha tein an tuah kho rih lo. Hi zawtnak caah sii a um rih lo. Mah lawng si loin mah hi zawtnak hi a si cang ka tein damter lo ah cun a zual tikah thih kho a si. A hlei in u tar pawl le ngakchia pawl caah tih a nung ngai ngai mi zawtnak thar phunkhat a rak si.
Swin flu zawtnak a ngei mi sinah hmuh tawn mi pawl
Swine flu hi "influenza rungrul" phunkhat a rak si caah hmuh tawn mi cu tlangrai le cumpi tikah hmuh mi phun pawl kha a si ko.
- Tak linh
- Lu fah
- Pum fah
- Tha um lo bang in um
- chungtlik le luak chuak
- a chel chel ah khuh le thaw tha tein chuah kho lo phun
Swine flu hi zei tin dah i chonh kho a si?
Mah hi zawtnak hi "air borne transmission" in chonh kho a si. Ti duh nak cu hi zawtnak hi thli in le pawng kam in fawi tein chonh kho a si. Tah chun nak ah a zaw mi pakhat nih a khuh lio ah a hmai a ra hup lo, a si lo ah mah a zaw mi kha a "hat thio - sneeze" i a hmai a ra hup lo, mah a khuh lio le a hat thio lio ah khan a pum chung um mi a cil siseh, a hnap le a khak siseh pawng kam um mi thli he khan a ra cawh chih. Cunin mah a zaw mi pawng ah khan mi tampi an um i mah mi tampi nih pawng kam thli a dawp tikah cun one, two, three in i chonh beh a si ko.
Mah lawng si loin hi rungrul hi kan pum a leng (environment) ah nazi 2 tiang a nung kho caah mah rungrul a ra tel mi thli dawp sual, mah rungrul a um mi thil paoh paoh kha kan kut in kan va tawn sual i mah kan tawn mi kut in kan kaa le kan hnar te hoi kan va tawn sual zongah chonh kho a si fawn.
Hi zawtnak caah si a um maw?
A tu lio ah cun hi zawtnak caah an tuah mi si a um rih lo. Na tein Oseltamivir silo ah Zanamivir ti mi si kha zawt cang ka tein din kho a si. Mah hi si pawl nih rungrul cu a thah kho lo na tein kan pum chung ah karh ti hlah seh tiah an khamh. Na tien a tha tling mi cu sibawi sinah va kal kha a si ko.
Mah hi zawtnak hi zei tin dah kan ra khamh khawh lai?
A tha tling mi cu leng chuah lo kha a si ko. Cunin a fawi tling mi le a herh tling mi cu kut tawl kha a si ko. Mah hnu ah khan ngan dam tein le thiang tein um kho, tha tein awk kho, tha tein ih kho, exercise pawl zong hmanhman tein tuah kho, cunin ti kha a tam deuh in din kha a tha mi a si hna.
Voksa awk nak in chonh kho a si maw?
Hi zawtnak hi tlangrai le cumpi zawtnak a si caah voksa tha tein chuan mi a si ah cun zei tluk ei zongah i chonh kho a si lo. Hi zawtnak hi "air borne" a si.
Swine flu hi mi thalo pawl nih an chuah pi mi si sual hnga si?
Hi bantuk zong hi ruah a hau pah mi a si. Chim kho a si lo mi tha lo pawl zong nih "laboratories" pawl ah tuah zau in an chuah pi kho mi a si tiah ruah zongah ruah phu a si ve ko. Kan vawlei pi hi mi thiam le mi fim a tam pah cang caah....
Hngalh na duh rih ah cun
http://www.cdc.gov/swineflu/
http://www.virology.ws/2009/04/24/new-swine-influenza-viruses-in-humans/
____________________________________
Ref.:
CDC "Center for Disease Control and Prevention": Swine flu
Medical Microbiology: Influenza viruses
No comments:
Post a Comment